ẨN DỤ Ý NIỆM VÀ ẢNH HƯỞNG VĂN HÓA TRONG THÀNH NGỮ LIÊN QUAN ĐẾN ĐỘNG VẬT TRONG TIẾNG ANH VÀ TIẾNG VIỆT

Các tác giả

  • Trần Thị Thu Phương Tác giả
  • Nguyễn Tất Thắng Tác giả

DOI:

https://doi.org/10.63506/jilc.1001.457

Từ khóa:

Thành ngữ liên quan đến động vật; tri nhận; ẩn dụ ý niệm; văn hóa; thành ngữ

Tóm tắt

Nghiên cứu này khảo sát cách ẩn dụ ý niệm và hệ giá trị văn hóa thể hiện qua thành ngữ liên quan đến động vật trong tiếng Anh và tiếng Việt. Nghiên cứu phân tích 367 thành ngữ, gồm 160 thành ngữ tiếng Anh và 207 thành ngữ tiếng Việt, dưới khung lý thuyết Ẩn dụ ý niệm (Lakoff & Johnson, 1980), được phân loại theo ba nhóm: ẩn dụ cấu trúc, ẩn dụ bản thể và ẩn dụ định hướng. Kết quả cho thấy ẩn dụ bản thể phổ biến hơn cả; sự khác biệt văn hóa thể hiện rõ qua biểu tượng động vật, sắc thái biểu đạt và chức năng ẩn dụ. Thành ngữ tiếng Anh có xu hướng thiên về sắc thái miêu tả và đề cao tính cá nhân. Ngược lại, thành ngữ tiếng Việt thường phản ánh các giá trị đạo đức và trật tự xã hội, điều có thể được lý giải từ truyền thống nông nghiệp lâu đời và các chuẩn mực đạo đức – xã hội đã được thiết lập. Nghiên cứu góp phần làm rõ bản chất nhận thức và văn hóa của ẩn dụ, đồng thời đề xuất hướng ứng dụng trong giảng dạy, dịch thuật và giao tiếp xuyên văn hóa.

Số lượng Tải xuống

Dữ liệu tải xuống chưa có sẵn.

Tài liệu tham khảo

Gibbs, R. W. (2011). Evaluating conceptual metaphor theory. Discourse Processes, 48(8), 529–562. https://www.tandfonline.com/doi/full/10.1080/0163853X.2011.606103

Hoang, V. H. (2004). Thành ngữ học tiếng Việt [Vietnamese idiomology]. Nhà xuất bản Đại học Quốc gia Hà Nội. https://openlibrary.org/books/OL3464856M/Thành_ngữ_học_tiếng_Việt

Hofstede, G. (2011). Dimensionalizing cultures: The Hofstede model in context. Online Readings in Psychology and Culture, 2(1), 1-26. https://doi.org/10.9707/2307-0919.1014

Kövecses, Z. (2005). Metaphor in culture: Universality and variation. Cambridge University Press. https://assets.cambridge.org/97805218/44475/frontmatter/9780521844475_frontmatter.pdf?Utm

Lakoff, G., & Johnson, M. (1980). Metaphors we live by. University of Chicago Press. https://philpapers.org/s/Metaphors%20we%20live%20by

Langlotz, A. (2006). Idiomatic creativity: A cognitive-linguistic model of idiom-representation and idiom-variation in English. John Benjamins Publishing Company. https://www.benjamins.com/catalog/hcp.17

Le, H. T. (2024). Contrastive analysis of similes with dog image in English and Vietnamese and implications. International Journal of TESOL & Education, 4(4), 127–147. https://doi.org/10.54855/ijte.24448

Ngo, T. T. T. (2021). Nghiên cứu đặc điểm ngôn ngữ-văn hóa của thành ngữ tiếng Anh và tiếng Việt có sử dụng tên gọi động vật [A study on the linguistic and cultural characteristics of English and Vietnamese idioms using animal names]. Tạp chí Khoa học Ngoại ngữ, (66), 97–104. https://doi.org/10.56844/tckhnn.66.104

Nguyen, N. Y. (2002). Từ điển thành ngữ tiếng Việt phổ thông [Dictionary of common Vietnamese idioms]. Nhà xuất bản Đại học Quốc gia Hà Nội. https://nhasachngoaingu.com/san-pham/sach-tu-dien-thanh-ngu-tieng-viet-pho-thong-nguyen-nhu-y/

Nguyen, V. T. (2009). Về bản chất tri nhận của thành ngữ tiếng Việt [On the cognitive nature of Vietnamese idioms]. Ngôn ngữ, (7), 40–45.

Toby, J. (2001). Oxford idioms dictionary for learners of English. Oxford University Press. https://archive.org/details/oxfordidiomsdict00jenn

Tran, B. T. (2012). Ẩn dụ khái niệm và ngôn ngữ cảm xúc [Conceptual metaphor and the language of emotion]. Nhà xuất bản Đại học Quốc gia Hà Nội.

Tran, T. T. L. (2022). So sánh phép ẩn dụ về hình tượng động vật trong tiếng Anh và tiếng Việt [A comparison of animal-image metaphors in English and Vietnamese]. Ngôn Ngữ & Đời Sống, 2(322), 41–49. https://scholar.dlu.edu.vn/thuvienso/bitstream/DLU123456789/179862/1/CTv75S22022041.pdf

Triandis, H. C. (1995). Individualism & collectivism. Routledge. https://www.taylorfrancis.com/books/mono/10.4324/9780429499845/individualism-collectivism-harry-triandis

Tải xuống

Đã Xuất bản

27.04.2026

Cách trích dẫn

ẨN DỤ Ý NIỆM VÀ ẢNH HƯỞNG VĂN HÓA TRONG THÀNH NGỮ LIÊN QUAN ĐẾN ĐỘNG VẬT TRONG TIẾNG ANH VÀ TIẾNG VIỆT. (2026). TẠP CHÍ KHOA HỌC NGÔN NGỮ VÀ VĂN HÓA, 10(1), 103-115. https://doi.org/10.63506/jilc.1001.457

Các bài báo tương tự

1-10 của 68

Bạn cũng có thể bắt đầu một tìm kiếm tương tự nâng cao cho bài báo này.