ÂM ĐẦU LƯỠI TRONG TIẾNG HÁN VIỆT CỔ

Các tác giả

  • Lê Thùy Liên Tác giả

DOI:

https://doi.org/10.63506/jilc.0903.396

Từ khóa:

Từ Hán Việt; từ Hán Việt cổ; âm đầu lưỡi; âm Hán cổ

Tóm tắt

Ngôn ngữ là một kho tàng văn hóa phong phú, và việc khảo cứu các ngôn ngữ cổ đại giúp tái hiện lịch sử giao tiếp và tư duy của con người. Trong nghiên cứu tiếng Hán cổ và Hán Việt cổ, phụ âm đầu, đặc biệt là nhóm âm đầu lưỡi, giữ vai trò quan trọng trong việc phục dựng hệ thống ngữ âm. Bài viết sử dụng các phương pháp thu thập và đối chiếu dữ liệu Hán cổ – Hán Việt cổ, kết hợp phân tích ngữ âm và so sánh lịch sử nhằm xác định đặc điểm phát âm và nguồn gốc âm đọc. Kết quả cho thấy nhiều âm đầu lưỡi khi du nhập vào tiếng Việt đã phản ánh sự khác biệt giữa hai hệ thống âm vị, dẫn đến những khác biệt giữa âm Hán Việt cổ và âm Hán Việt. Những khác biệt này góp phần làm rõ quá trình biến đổi ngữ âm và mối quan hệ lịch sử giữa tiếng Việt và tiếng Hán.

Số lượng Tải xuống

Dữ liệu tải xuống chưa có sẵn.

Tài liệu tham khảo

Baxter, W., & Sagart, L. (2014). Old Chinese: A new reconstruction. Oxford University Press.

De Rhodes, A. (1651). Dictionarium Annamiticum Lusitanum et Latinum [Từ điển tiếng An Nam – Bồ Đào Nha – Latin]. Typographia Sacrae Congregationis de Propaganda Fide.

Li, R. (2020). Qieyun yinxi [Hệ thống ngữ âm Thiết vận] Shangwu Yinshuguan. https://umlibrary.primo.exlibrisgroup.com/discovery/fulldisplay/alma991010418479806306/853UOM_INST:umlibrary

Nguyễn Tài Cẩn (1997). Giáo trình lịch sử ngữ âm tiếng Việt. Nhà xuất bản Giáo Dục. https://vietbooks.info/threads/giao-trinh-lich-su-ngu-am-tieng-viet-nxb-giao-duc-1997-nguyen-tai-can-350-trang.98171/#google_vignette

Nguyễn Tài Cẩn (1998). Thử phân kỳ 12 thế kỷ của tiếng Việt. Ngôn ngữ, (6), 7–12. https://elib.hcmussh.edu.vn/entities/publication/5c7a4a4a-d91d-4ad5-a593-8f29faee3141

Nguyễn Tài Cẩn (2000). Nguồn gốc và quá trình hình thành cách đọc Hán Việt. Nhà xuất bản Đại học Quốc Gia Hà Nội. https://lic.haui.edu.vn/media/Ngu%E1%BB%93n%20g%E1%BB%91c%20v% C3%A0%20qu%C3%A1%20tr%C3%ACnh%20h%C3%ACnh%20th%C3%A0nh%20c%C3%A1ch%20%C4%91%E1%BB%8Dc%20H%C3%A1n%20Vi%E1%BB%87t_compressed-1-10.pdf

Từ điển Viêt Hán Nôm. https://www.digitizingvietnam.com/vi/tools/han-nom-dictionaries

Thiều Chửu (2009). Hán Việt tự điển. Nhà xuất bản Văn hoá Thông tin.

Trần Trí Dõi (2011). Giáo trình lịch sử tiếng Việt. Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam.

Wang, Li. (1948). Hanyueyu yanjiu [Nghiên cứu Hán–Việt ngữ]. Lingnan Xuebao, 9(1), 1-96. https://commons.ln.edu.hk/cgi/viewcontent.cgi?article=1199&context=ljcs_1929

Wei, S. (2004). Hanyueyu guanxici shengmu xitong yanjiu [Nghiên cứu hệ thống âm đầu của từ ngữ quan hệ Hán–Việt]. Guangxi Minzu Chubanshe.

Wei, S. (2012). Guanyu yuenan yu zhong hanyu jieci de fenlei wenti [Về vấn đề phân loại từ mượn Hán trong tiếng Việt]. Guangxi Minzu Daxue Xuebao (Zhexue Shehui Kexue Ban), (3), 147-150. https://d.wanfangdata.com.cn/periodical/gxmzxyxb-zxsh201203044

Xian, M. (2010). Hanyueyu guanxici cengci fenxi [Phân tích các tầng lớp từ ngữ quan hệ Hán–Việt] [Luận án Tiến sĩ]. Beijing Renmin Daxue. https://www.cnki.net/kns/defaultresult/index汉越语关系词层次分析

Xian, M. (2016). Hanyu yuenanyu guanxi yusu lishi cengci fenxi [Phân tích các tầng lịch sử của ngữ tố quan hệ Hán–Việt]. Zhongxi Shuju. https://book.douban.com/subject/26967847/?utm

Zhengzhang, S. (2013). Shanggu yinxi [Hệ thống âm cổ đại]. Shanghai Jiaoyu Chubanshe. https://book.douban.com/subject/25805365/?utm

Tải xuống

Đã Xuất bản

29.12.2025

Cách trích dẫn

ÂM ĐẦU LƯỠI TRONG TIẾNG HÁN VIỆT CỔ. (2025). TẠP CHÍ KHOA HỌC NGÔN NGỮ VÀ VĂN HÓA, 9(3), 354-369. https://doi.org/10.63506/jilc.0903.396

Các bài báo tương tự

1-10 của 273

Bạn cũng có thể bắt đầu một tìm kiếm tương tự nâng cao cho bài báo này.